ฟันผุปล่อยไว้จะเป็นอะไรไหม? จากรูเล็ก ๆ สู่การติดเชื้อที่ไม่ควรมองข้าม
“ยังไม่ปวด เดี๋ยวค่อยไปหาหมอ” เป็นเหตุผลที่ทำให้ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งปล่อยฟันผุไว้จนการรักษาซับซ้อนขึ้น
ความจริงคือฟันผุระยะแรกสามารถไม่มีอาการปวดได้ และอาการมักเริ่มชัดเจนขึ้นเมื่อรอยโรคลุกลามเข้าสู่ชั้นที่ลึกขึ้นของฟัน
ดังนั้น การไม่มีอาการไม่ได้หมายความว่าฟันซี่นั้นไม่มีปัญหา
ฟันผุเกิดจากอะไร?
ฟันผุเป็นกระบวนการสูญเสียแร่ธาตุของเนื้อฟัน ซึ่งเกี่ยวข้องกับแบคทีเรียในคราบจุลินทรีย์ น้ำตาลหรือคาร์โบไฮเดรตที่หมักได้ ความถี่ในการรับประทานอาหาร รวมถึงปัจจัยของผู้ป่วยแต่ละราย
แบคทีเรียสามารถสร้างกรดจากอาหารบางประเภท เมื่อเกิดกระบวนการนี้ซ้ำ ๆ และสมดุลการคืนแร่ธาตุไม่เพียงพอ โครงสร้างฟันจึงค่อย ๆ ถูกทำลาย
ฟันผุระยะแรกทำไมถึงไม่ปวด?
ชั้นเคลือบฟันไม่มีเส้นประสาทรับความรู้สึกแบบเดียวกับเนื้อเยื่อด้านใน ดังนั้นฟันผุในระยะแรกอาจไม่ก่อให้เกิดอาการใด ๆ
เมื่อรอยผุลุกลามเข้าสู่ชั้นเนื้อฟัน ผู้ป่วยอาจเริ่มเสียวต่อความหวาน เย็น หรือร้อน และเมื่อเข้าใกล้หรือถึงโพรงประสาทฟัน อาการปวดอาจรุนแรงขึ้น
หากปล่อยฟันผุไว้จะเกิดอะไรขึ้น?
ระยะที่ 1: เริ่มสูญเสียแร่ธาตุ
ในระยะเริ่มต้นอาจพบการเปลี่ยนแปลงของผิวเคลือบฟัน และบางกรณียังสามารถควบคุมกระบวนการได้โดยไม่จำเป็นต้องกรอฟัน ขึ้นอยู่กับลักษณะรอยโรคและการประเมินของทันตแพทย์
ระยะที่ 2: เกิดโพรงฟันผุ
เมื่อโครงสร้างฟันถูกทำลายจนเกิดโพรง การรักษามักต้องกำจัดส่วนที่เสียหายและบูรณะฟันตามความเหมาะสม
ระยะที่ 3: ผุลึกใกล้โพรงประสาทฟัน
ผู้ป่วยอาจมีอาการเสียวหรือปวดมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อรับประทานอาหารร้อน เย็น หรือหวาน
ระยะที่ 4: เนื้อเยื่อในโพรงประสาทฟันอักเสบหรือเสียหาย
เมื่อการอักเสบลุกลาม ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดเอง ปวดตุบ ๆ ปวดตอนกลางคืน หรือปวดค้างหลังได้รับสิ่งกระตุ้น
ทันตแพทย์จำเป็นต้องประเมินว่าสามารถบูรณะฟันด้วยวิธีใด และจำเป็นต้องรักษาคลองรากฟันหรือไม่
ระยะที่ 5: การติดเชื้อบริเวณรากฟัน
หากเชื้อกระจายออกจากระบบคลองรากฟัน สามารถเกิดการอักเสบหรือฝีบริเวณปลายราก รวมถึงอาการบวม ปวด หรือมีหนองได้
ฟันผุรักษาอย่างไร?
วิธีรักษาขึ้นอยู่กับระยะของโรค
รอยโรคระยะเริ่มต้นบางชนิดสามารถควบคุมด้วยการจัดการปัจจัยเสี่ยง สุขอนามัยช่องปาก และฟลูออไรด์ตามความเหมาะสม
เมื่อเกิดโพรงฟันผุแล้ว อาจจำเป็นต้องอุดหรือบูรณะฟัน หากลุกลามถึงโพรงประสาทฟัน อาจต้องรักษาคลองรากฟัน และในกรณีที่ไม่สามารถเก็บฟันไว้ได้อาจจำเป็นต้องถอน
นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการตรวจพบตั้งแต่ระยะต้นจึงมีความสำคัญ
อาการแบบไหนควรรีบพบทันตแพทย์?
หากมีอาการปวดฟันต่อเนื่อง ปวดรุนแรง ปวดจนรบกวนการนอน มีเหงือกหรือใบหน้าบวม มีหนอง มีไข้ หรือมีอาการกลืนลำบาก ควรเข้ารับการประเมินโดยเร็ว
โดยเฉพาะอาการบวมที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว มีไข้ร่วมกับอาการบวม หายใจลำบาก หรือกลืนลำบาก ถือเป็นอาการที่ต้องได้รับการดูแลทางการแพทย์อย่างเร่งด่วน
ป้องกันฟันผุได้อย่างไร?
ควรแปรงฟันอย่างสม่ำเสมอด้วยยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์ ทำความสะอาดซอกฟัน ลดความถี่ของอาหารและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล และตรวจสุขภาพช่องปากตามความเสี่ยงของแต่ละบุคคล
ผู้ที่เคยมีฟันผุหลายตำแหน่งหรือมีความเสี่ยงสูง อาจจำเป็นต้องได้รับมาตรการป้องกันเพิ่มเติมตามคำแนะนำของทันตแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
ฟันผุแต่ไม่ปวดต้องอุดไหม?
ไม่สามารถตอบจากอาการเพียงอย่างเดียว ต้องประเมินระยะและตำแหน่งของรอยผุ รอยโรคบางประเภทสามารถควบคุมได้โดยไม่กรอฟัน ขณะที่ฟันที่เกิดโพรงแล้วอาจจำเป็นต้องได้รับการบูรณะ
ฟันผุรักษาเองได้ไหม?
ฟันที่เกิดโพรงขึ้นแล้วไม่สามารถสร้างโครงสร้างเดิมกลับมาเองได้ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและฟลูออไรด์มีบทบาทสำคัญในการควบคุมรอยโรคระยะเริ่มต้น แต่ฟันที่มีโพรงควรได้รับการประเมินจากทันตแพทย์
ปวดฟันกินยาปฏิชีวนะได้ไหม?
ยาปฏิชีวนะไม่ใช่การรักษาฟันผุโดยตรง และไม่ควรซื้อรับประทานเอง การรักษาต้องจัดการต้นเหตุที่ฟัน ส่วนการใช้ยาปฏิชีวนะจะพิจารณาเฉพาะกรณีที่มีข้อบ่งชี้ตามการประเมินของทันตแพทย์
สรุป
ฟันผุเป็นโรคที่สามารถลุกลามได้ และระยะแรกอาจไม่มีอาการเลย
การรอจนปวดจึงไม่ใช่วิธีที่เหมาะสม เพราะเมื่อรอยผุเข้าสู่โพรงประสาทฟันหรือเกิดการติดเชื้อ การรักษามักมีความซับซ้อนมากขึ้น
หากสังเกตเห็นรอยผุ มีอาการเสียว ปวดเวลากัด หรือไม่ได้ตรวจสุขภาพช่องปากมาระยะหนึ่ง การตรวจโดยทันตแพทย์จะช่วยค้นหาปัญหาและวางแผนรักษาได้ตั้งแต่ระยะที่เหมาะสม
สอบถามเพิ่มเติมและตรวจสุขภาพฟัน
โทรศัพท์ 02-0665455 , 092-5187829
Line id: @bpdc หรือ bpdc.dental
https://bpdcdental.com/
ที่อยู่ : คลินิกทันตกรรม BPDC ถนนกิ่งแก้ว บางพลี สมุทรปราการ (มีที่จอดรถใต้ตึก)
#ทันตกรรม #ตรวจสุขภาพฟัน #คลินิกทันตกรรม
